2 – сурет – ЖЭО құрылымдық схемасы (I нұсқа бойынша)
1 Түйінді қосалқы станциялардың трансформаторларын таңдау
Бастапқы берілгендері:
220/110/35/10 кВ,
Активті қуат
,
Қуат коэффиценті
,
,
.
реактив қуат:
(1)
,
,
.
толық қуат:
(2)
МВА .
Трансформатордың қуатын таңдау шарты:
(3)
мұндағы трансформатор саны
=2 ; трансформатор коэффиценті
0,7.


1 – сурет – Түйінді қосалқы станцияның құрылымдық схемасы
25,52 МВА қуаты үшін таңдаймын: ТРДН – 40000/110 .
1 – кесте – ТРДН – 40000/110 трансформаторының құжаттық мәліметтері
|
Тип |
Sном,кВ×А |
Реттеу шамалары | Каталогтагы берілгендер | |||||
|
|
|
|
|
| ||||
| ЖК | ТК | |||||||
| ТРДН – 40000/110 | 40 | ±9´1,78% | 121 | 10,5 | 10,5 | 172 | 36 | 0,65 |
.

151МВА қуаты үшін таңдаймын: АТДЦТН – 200000/220/110.
2 – кесте – АТДЦТН – 200000/220/110 трансформаторының құжаттық мәлі- меттері
|
Тип | Каталогтагы берілгендер | ||||
|
|
|
| |||
| ЖК | ОК | ТК | |||
| АТДЦТН – 200000/220/110 | 230 | 121 | 6,6; 11; 38,5; | 125 | 0,5 |
.
автотрансформатордың тиімділік коэффиценті:
| (4) |

автотрансформатордағы типтік қуат:
(5)
.

- таңдалған автотрансформатордың қуаты
кВ тұтынушы үшін жеткілікті.
2 ЖЭО – дағы трансформатордың қуатын таңдау және есептеу
Орнатылған қуат
,
Бір генератор қуаты
,
Өзіндік қажеттілік қуаты
,
Қуат коэффиценті 
Максимал қуат
,
Минимал қуат
.
– генератордың реактив қуаты :
(6)
.
өзіндік қажеттіліктің реактив қуаты:
(7)
.
максимал реактив қуат:
(8)
.
минимал реактив қуат:
(9)
.
n – генератор саны:
| (10) |

Екі нұсқа бойынша трансформатор қуатын есептеу.
I нұсқа бойынша трансформатор қуатын есептеу
максимал режимдегі толық қуат:
(11)
МВА.
минимал режимдегі толық қуат:
(12)
МВА.
апаттық режимдегі реактив қуат:
= 
(13)
МВА.
.
үшін таңдаймын: ТРДН – 25000/110.
3 – кесте – ТРДН – 25000/110 трансформаторының құжаттық мәлімет –тері
| Тип | Sном,кВ×А | Реттеу шамалары | Каталогтагы берілгендер | |||||
|
|
|
|
|
| ||||
| ЖК | ТК | |||||||
| ТРДН – 25000/110 | 25 | ±9´1,78% | 115 | 10,5 | 10,5 | 120 | 27 | 0,7 |

2 – сурет – ЖЭО құрылымдық схемасы (I нұсқа бойынша)
блокты реактив қуат :
(14)
.


үшін таңдаймын: ТДН – 16000/110.
4 – кесте – ТДН – 16000/110трансформаторының құжаттық мәліметтері
| Тип | Sном,кВ×А | Реттеу шамалары | Каталогтагы берілгендер | |||||
|
|
|
|
|
| ||||
| ЖК | ТК | |||||||
| ТДН – 16000/110 | 16 | ±9´1,78% | 115 | 10,5 | 10,5 | 85 | 19 | 0,7 |
II нұсқа бойынша трансформатор қуатын есептеу.

3 – сурет – ЖЭО құрылымдық схемасы (II нұсқа бойынша)
МВА.
МВА.
МВА.

үшін таңдаймын: ТДТН – 40000/220.
5 – кесте – ТДТН – 40000/220 трансформаторының құжаттық мәліметтері
|
Тип | Каталогтагы берілгендер | |||||
| Sном,кВ×А |
|
|
| |||
| ЖК-ОК | ЖК-ТК | ОК-ТК | ||||
| ТДТН – 40000/220 | 40 | 220 | ─ | ─ | 54 | 0,55 |
.


үшін таңдаймын: ТД – 16000/35.
6– кесте – ТДТН – 40000/220 трансформаторының құжаттық мәліметтері
| Тип | Sном,кВ×А | Реттеу шамалары | Каталогтагы берілгендер | |||||
|
|
|
|
|
| ||||
| ЖК | ТК | |||||||
| ТД – 16000/35 | 16 | ±2´2,25% | 38,5 | 6,3 | 8 | 90 | 21 | 0,6 |
3 Техника – экономикалық есептеу
Техника-экономикалық көрсеткіштерге ең алдымен жобаның арзандылығы, электр энергияны таратудың жоғары сенімділігі және обектінің өзі мен оның кейбір бөліктерінің ұзақ эксплуатациясы, желінің номиналды кернеуінің шамасы, сымға кететін түсті металлдардың шығыны.
Техника – экономикалық есептеудің I-нұсқасы (ЖЭО құрылымдық схемасы - ның I-нұсқасы бойынша).
– трансформатор бағалары:
.
мұндағы ТРДН – 2
; ТДН – 2 
максималды шығын уақыты, сағат.
(15)
мұндағы жүктемені қолдануға кеткен максимал уақыт
.
.
электр энергия шығыны:
(16)
мұндағы
;
120;
.
блоктың электр энергия шығыны:
(17)
.
пайдалану шығыны:
(18)
мұндағы
амортизациялық фонд;
3 обслуж.

жылдық келтірілген шығын:
(19)
Мұндағы нормативті коэффицент
0,12.
.
Техника – экономикалық есептеудің II-нұсқасы нұсқасы (ЖЭО құрылымдық схемасы - ның II -нұсқасы бойынша).
.
мұндағы ТРДН – 2
мың руб; ТДН – 2
мың руб.

=





II-нұсқаның толық жылдық шығындары аз болғандықтан, сол тұйықталған жүйені таңдаймын.
Осыдан кейінгі есептеулердің бәрі тек II-нұсқаға арналып жүргізіледі.
4 Қысқа тұйықталу тогын есептеу

а) б)
4 – сурет – Қысқа тұйықтау тогын есептеуге арналған құрылымдық (а)және алмастыру сұлбасы (б)
Генератор кернеуі
,
Бір генератор қуаты
,
Генератордың номинал қуаты
,
%,
%,
,
ТДТН – 40000/220,
Базистік толық қуат
,
Базистік кернеу
кВ,
артық таңдаймын:
220 кВ – 230 кВ,
35 кВ – 37 кВ.
7 – кесте - Т2 – 12 – 2 генераторының техникалық мәліметтері
| Генератор типі | ҚТ тогының апериодты құраушысы ,с
| Соққы ток коэффиценті,
| ЭҚҚ
| Индуктивті кедергі,
|
| Т2 – 12 – 2 |
|
|
|
|
генератор кедергісі(қатысты мәні):
(20)
Ом.
генератор кедергісі:
(21)
Ом.
трансформатордың қысқа тұйықталған кернеуі:
(22)
.
(23)
.
(24)
.
трансформатордың кедергісі:
(25)
мұндағы трансформатордың номинал қуаты
МВА.

(26)


К-1 нүктесіндегі қысқаша тұйықталу тогын анықтаймыз 10,5 кВ үшін.
қысқа тұйықталу тогы:
(27)
қысқа тұйықталу нүктесіне дейінгі нәтижелік кедергі:
(28)
Ом.
базистік ток:
(29)


К-2 нүктесіндегі қысқаша тұйықталу тогын анықтаймыз 37 кВ үшін.
(30)
Ом.
.

К-3 нүктесіндегі қысқаша тұйықталу тогын анықтаймыз 10,5 кВ үшін.
(31)
.


8 – кесте - Соққы ток коэффицентінің мәндері
| Кернеу мәндері |
|
| 10,5 кВ |
|
| 37 кВ |
|
| 230 кВ |
|
К1, К2, К3 нүктелеріндегі қысқа тұйықталудың соққы тогы:
(32)
.
(33)
.
(34)
.
К1, К2, К3 нүктелеріндегі термиялық төзімділікке тексеру үшін жылу -лық импулсі :
(35)
.
(36)
.
(37)
.
мұндағы
c.
ҚТ қуаты:
(38)

(39)
.
(40)
.
есептік ток:
(41)

(42)

(43)

9 – кесте – 10 кВ желілерге ажыратқыш пен айырғыш таңдау
|
Таңдау шарты |
Есептелінген мәндер | Паспорт (Ажыратқыш) | Паспорт (Айырғыш) |
| ВВМ10 - 40 | РВР – 10 | ||
| кВ
| 10 | 10 |
| 933,8 А | 2000 | 2500 |
| 35,2 кА | 40 | ─ |
| 38,55 кА | 182 | 125 |
| 199,5
| 402
| 452
|
10 – кесте – 35 кВ желілерге ажыратқыш пен айырғыш таңдау
|
Таңдау шарты |
Есептелінген мәндер | Паспорт (Ажыратқыш) | Паспорт (Айырғыш) |
| ВВК – 355 – 20 | РВР – 10 | ||
| кВ
| 35 | 35 |
| 672,3 А | 1000 | 1000 |
| 2,65 кА | 20 | ─ |
| 5,97 кА | 51 | 63 |
| 1,13
| 20 | 252
|
11 – кесте – 220 кВ желілерге ажыратқыш пен айырғыш таңдау
|
Таңдау шарты |
Есептелінген мәндер | Паспорт (Ажыратқыш) | Паспорт (Айырғыш) |
| 4PL – 242 | РДЗ – 220 | ||
| кВ
| 220 | 220 |
| 106,9 А | 2000 | 100 |
| 0,22 кА | 40 | ─ |
| 0,53 кА | 102 | 100 |
| 0,008
| 402
| 402
|
5 Тоқ трансформаторы мен кернеу трансформаторын таңдау
Кернеу трансформаторлары:
1) НТМИ - 10 - 66
,
,
0,5:
,
1:
.
2) ЗНОЛ – 35
,
,
0,5:
.
3) НКФ – 220 – 58
,
,
0,5:
,
1:
.
12– кесте – 10 кВ желілерге ажыратқыш пен айырғыш таңдау
|
Таңдау шарты |
Есептелінген мәндер | Паспорт | |
| ТЛМ10 - УЗ | |||
|
| 10 | |
| 933,8 А | 1000 | |
| 38,55 кА | 100 | |
|
| 199,5
| 262 3
| |
13 - кесте – 35 кВ желілерге ажыратқыш пен айырғыш таңдау
|
Таңдау шарты |
Есептелінген мәндер | Паспорт | |
| ТЛМ10 - УЗ | |||
|
| 35 | |
| 672,3 А | 800 | |
| 5,97 кА | 107 | |
|
| 1,13
| 312 3
| |
14 – кесте - 220 кВ желілерге ажыратқыш пен айырғыш таңдау
|
Таңдау шарты |
Есептелінген мәндер | Паспорт | |
| ТЛМ10 - УЗ | |||
|
| 220 | |
| 106,9 А | 300 | |
| 0,53 кА | 100 | |
|
| 0,008
| 39,22 3
| |

15 – кесте – 35 кВ желілерге ток трансформаторы жалғанатын аспаптар таңдау
|
Аспап |
Типі | Жүктеме, В | ||
| А | В | С | ||
| Амперметр | Э – 350 | 0,5 | ─ | 0,5 |
| Ваттметр | Д – 335 | 0,5 | ─ | 0,5 |
| Варметр | Д – 335 | 0,5 | ─ | 0,5 |
| Санауыш 1 | САЗ – 4670 | 2,5 | ─ | 2,5 |
| Санауыш 2 | САЗ – 4689 | 2,5 | 2,5 | ─ |
| 6,5 | 2,5 | 4 | ||

бақылау кабелін тандау үшін сыртқы желідегі толық рұқсат етілетін кедергі:
(44)
мұндағы
= 1,2 Ом – жалғайтын кабельдердің рұқсат етілген кедергісі;
= 0,1 Ом – контактылардың кедергісі;
– реле мен қондырғылардың орамдары тізбектей қосылғандағы кедергілер суммасы.
(45)
.
.
16 – кесте – Кернеу трансформаторы. II реттік жүктеме
| Аспап
| Типі | 1 – орам,
| Орам саны | Аспап саны | Жалпы |
ВА
| |||||
| Вольтметр | Э – 365 | 2 | 2 | 3 | 12 |
| Ваттметр | Д – 345 | 0,5 | 2 | 2 | 2 |
| Варметр | Д – 304 | 2 | 2 | 3 | 12 |
| Частотометр | Э – 362 | 1 | 2 | 3 | 6 |
| Санауыш 1 | САЗ–И 4681 | 3 | 2 | 2 | 12 |
| Санауыш 2 | СР4-4676 | 3 | 2 | 3 | 18 |
| Частотометр | Н - 397 | 3 | 2 | 2 | 12 |
| 74 |
Кабель ұзындығы
.
.
Мысты кабельдің кедергісі
.
– бақылайтын сымдардың қимасы:
(46)
.
ЗНОЛ – 35 – 150 ВА
.
АКРВГ – 4
кабель тандаймыз.
6 Кабель мен сым таңдау
Номинал қуат
,
Номинал кернеу
,
Қуат коэффиценті cos
,
Жүктемені қолдануға кеткен максимал уақыт
,
,
Ортаның температурасының түзеткіш коэффиценті
,
Ортаның есептік температурасы
,

Желі материалы – мыс
ҚТ тогының орнатылған мәні
,
Жарықтығы қашықтық
,
Келтірілетін кернеу шығыны
.
кабель таңдауға арналған есептік ток:
(47)
.
токтың экономикалық тығыздығының қимасы:
(48)
мұндағы
–токтың экономикалық тыңыздыңы 4,5 кестеден аламыз.
.

,кВ
,%
,кВт
,кВт
,%
,кВт
,с
кВ
кВ
кВ
3
кВ
, ВА
ВА